Ertesi Gün Hapı Nasıl Kullanılır?

Ertesi gün hapı, yüksek doz progesteron hormonu içeren ve korunmasız cinsel ilişki sonrasında istenmeyen gebeliklerin önlenmesi amacıyla kullanılan bir acil kontrasepsiyon yöntemidir.

Ertesi Gün Hapı Nedir?

Ertesi gün hapı, korunmasız cinsel ilişkinin ardından olası bir gebeliği önlemek için başvurulan bir acil kontrasepsiyon ilacıdır. Eczanelerden reçete gerekmeksizin temin edilebilmektedir. Ancak şunu özellikle vurgulamak isterim: Ertesi gün hapı, düzenli bir doğum kontrol yöntemi olarak değil, yalnızca beklenmedik durumlarda —kondom yırtılması veya herhangi bir korunma yöntemi kullanılmadan gerçekleşen ilişki gibi acil hallerde— başvurulması gereken bir seçenektir. Hormon içerikli bu ilaçlar, düzensiz ve yoğun kanamalara, adet düzensizliklerine yol açabilmesi nedeniyle bilinçli kullanılmalıdır.

Ertesi Gün Hapının Özellikleri

Ertesi gün hapları iki farklı formülasyonda üretilmektedir:

• Kombine formülasyon: 100 mikrogram etinil estradiol ile 0,5 mg levonorgestrel içeren ilaçlar
• Tek bileşenli formülasyon: Yalnızca yüksek doz 0,75 mg levonorgestrel içeren ilaçlar

Ertesi Gün Hapı Nasıl Kullanılır?

Ertesi gün hapı; kondom yırtılması, kaymış rahim içi araç (RİA) gibi kontrasepsiyon yönteminin başarısız olduğu ya da hiçbir korunma yöntemi uygulanmadan gerçekleşen cinsel ilişkilerin ardından kullanılmalıdır.

İlişkiden sonraki ilk 72 saat içinde, 12 saat arayla ağız yoluyla alınır. İlacı aldıktan sonra prospektüsü mutlaka dikkatlice okumanızı ve belirtilen dozajı eksiksiz uygulamanızı tavsiye ederim.

Kullanım zamanlaması, etkinlik açısından kritik önem taşır:

• İlişkiden sonraki ilk 12 saat içinde alındığında koruma oranı en yüksek düzeydedir
• İlk 12 saatin geçirilmesi halinde etkinlik %50 oranında düşer
• 72 saati aşan kullanımlarda ise koruyuculuk belirgin biçimde azalır

Son olarak şunu da belirtmek gerekir: Ertesi gün hapı, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı hiçbir koruma sağlamaz.

Ertesi Gün Hapının Yan Etkileri Nelerdir?

Ertesi gün hapı kullanımında en sık karşılaşılan yan etkiler bulantı (%50) ve kusma (%25) olarak öne çıkmaktadır. Daha seyrek görülen diğer şikayetler şunlardır:

• Memede hassasiyet ve gerginlik
• Baş ağrısı
• Halsizlik ve yorgunluk hissi
• Karında şişkinlik
• Baş dönmesi
• Lekelenme ve ara kanama
• Adet döneminde normalden fazla kanama
• Karın ağrısı

Damarsal komplikasyonlar açısından değerlendirildiğinde, ertesi gün hapının derin ven trombozu (DVT) başta olmak üzere bilinen herhangi bir vasküler riske yol açmadığı görülmektedir. Bu nedenle kullanımını kısıtlayan bilinen tıbbi bir kontrendikasyon bulunmamaktadır.

Ertesi Gün Hapı Fiyatı 2026

Ertesi gün hapı fiyatları 2026 yılı itibarıyla ortalama 700 – 750 TL bandında seyretmektedir. Reçete zorunluluğu olmaksızın tüm eczanelerden satın alınabilmektedir. Bu ilaçların yalnızca acil ve beklenmedik durumlarda gebeliği önleme amacıyla kullanılması gerektiği unutulmamalıdır.

Piyasada mevcut başlıca ertesi gün hapı markaları ve fiyatları:

• ELLA 30 mg: 700 – 750 TL
• JOSEI 30 mg: 700 – 750 TL
• ULPISAD 30 mg: 700 – 750 TL

Korunma Yöntemlerinin Etki Mekanizmaları

Acil kontrasepsiyon yöntemlerinin gebeliği tam olarak hangi mekanizma aracılığıyla engellediği henüz bütünüyle aydınlatılamamıştır. Gebeliğin oluşması; ovulasyon, fertilizasyon (döllenme), gamet taşınması, korpus luteum işlevi ve implantasyon (yerleşme) gibi birbirini izleyen karmaşık biyolojik süreçlere dayanmaktadır. Dışarıdan verilen hormonlar bu aşamaların bir ya da birkaçına müdahale ederek gebelik oluşumunu baskılamaktadır.

• Östrojen ve progesteron, ovulasyonu önleyebilir ya da geciktirebilir; ancak halihazırda implante olmuş bir embriyonun tutunmasını bozma etkileri bulunmamaktadır.
• Mifepriston, ovulasyonu geciktirmenin yanı sıra endometriumun olgunlaşmasını da baskılayarak implantasyonu güçleştirir. Ovulasyon sonrası luteal fazda korpus luteumun yaklaşık %50 oranında küçülmesine neden olur. İmplantasyon gerçekleştikten sonra etkinliği kanıtlanmış tek acil kontrasepsiyon seçeneği mifepristondur.
• Bakırlı rahim içi araç (RİA), sperme doğrudan toksik etki göstererek fertilizasyonu ve ardından implantasyonu engellemektedir. Korunmasız ilişkiden sonraki ilk 5 gün içinde yerleştirilen bakırlı RİA, acil kontrasepsiyon amacıyla da kullanılabilmekte ve en yüksek etkinlik oranına sahip yöntemler arasında yer almaktadır.
• Vücut kitle indeksi (VKİ) 30’un üzerinde olan kadınlarda ertesi gün haplarının etkinliği %50 oranında azalmaktadır. Bu nedenle obez hastalarda bakırlı RİA gibi alternatif acil kontrasepsiyon yöntemleri değerlendirilebilir.